Interpellatie / antwoord op gemeenteraad d.d. 29 januari 2018: D. Rochtus: Bezorgdheden leegstand en dierenwelzijn site stadsboerderij.
Dirk Rochtus, N-VA:
Dank u, voorzitter, collega’s, beste schepen.
Beste schepen, met de N-VA hechten wij een zeer groot belang aan de site van de stadsboerderij die voor Wilrijk een bijzondere betekenis heeft. Ik werp daarbij een blik op het publiek, ik zie daar boer Karl en inderdaad vele vrijwilligers, en ik begrijp dan ook dat collega Piryns in het in Wilrijk gevoerde debat aanleiding vond om u, beste schepen, enkele vragen te stellen.
Dat is voor onze fractie niet anders, beste schepen, want ook wij betreuren nog steeds het mislukken van de eerste invulling op de site die met partner Greenmarx een bedrijfsgeoriënteerde en dus gelijk ook moderne rendabele stadboerderij voor ogen had.
Een visie trouwens, collega’s, die in 2010 onder het vorige stadsbestuur in de geesten was beginnen rijpen, ook toen reeds voor onrust en voor beroering zorgde, om dan uiteindelijk in 2015 door een moedig schepen aan de gemeenteraad te worden voorgelegd én met uitzonderdering van de PVDA door alle fracties werd goedgekeurd.
Collega’s, beste schepen, de verwachtingen waren dan ook beloftevol maar deze werden niet waargemaakt. Of nog niet waargemaakt.
Collega’s, laat ons nu toch niet het kind reeds met het badwater weggooien.
Richten wij onze aandacht op de toekomst, dan is het opzet onveranderd en niets sluit zomaar uit dat de verschillende partners en belanghebbenden, ik kijk ook naar collega Piryns, elkaar niet een heel eind kunnen volgen, zolang zij alleen maar een andere kijk hebben op de zaak, of het moest zijn dat er fundamentele kwesties spelen die niet verwijzen naar vroeger.
Goed, onze fractie, collega’s, beste schepen, die gaat uit van de actuele situatie die er één is waarbij de schepen naarstig werkt aan een nieuwe aanbesteding, waarvoor alvast veel interesse zou worden getoond.
Gelet echter de bezorgdheden, die ook heersen in het Wilrijkse district, willen wij u, beste schepen, vragen ons inzicht te verschaffen in de idealiter verdere timing richting een nieuwe opstart, zeg maar invulling, alsook op de vraag op welke punten de nieuwe projectoproep verschilt van de vorige.
Ondertussen, beste schepen, moet het zeker stellen van het dierenwelzijn absolute topprioriteit zijn voor zowel stad als district. Vraag is dan ook, beste schepen, welke maatregelen werden genomen om het welzijn van de overblijvende dieren veilig te stellen in tussentijd.
Ik dank u alvast voor uw antwoorden.
Dirk Van Duppen, PVDA:
We zijn reeds op deze raad, in meerdere commissiezittingen, al meer dan een jaar geleden tussengekomen om onze bezorgdheden te uiten over de evolutie van de private uitbating van de kinderboerderij of de stadboerderij. En op de laatste Wirlijkse districtsraad bracht de vroegere boer Karl, geruggesteund door een vijftigtal vroegere vrijwilligers van de kinderboerderij, een lange uiteenzetting over wat er allemaal aan positiefs is gebeurd in de meer dan 30 jaar dat Wilrijk een openbare stedelijke kinderboerderij had.
En we zijn verheugd dat die mensen ook vandaag aanwezig zijn om het debat mee te volgen. Tussen de 35 en 50.000 bezoekers op jaarbasis, dat is een prachtig telbaar resultaat, dat moet je verdienen. Maar nu staat die boerderij leeg.
Dit debat op de Wilrijkse districtsraad mondde uiteindelijk uit in het bevestigen en herhalen van het eerder al ingediende unaniem advies aan de stad dat de kinderboerderij, ik citeer “… vrij en gratis moet zijn, een project van actieve natuur- en milieueducatie voor basisscholen en begeleide rondleidingen, educatief recreatieve activiteiten en evenementen voor groepen, families met kinderen, om hen vertrouwd te maken met boerderijdieren en producten. De kinderboerderij moet werkplaatsen creëren, verbonden met de natuur, voor een diversiteit aan vrijwilligers, kansen geven aan mensen die op de reguliere arbeidsmarkt niet gemakkelijk hun weg vinden en het dierenwelzijn garanderen. …”, einde citaat.
Met daarbovenop op de laatste Wilrijkse districtsraad de expliciete aanvulling van de stelling dat de kinderboerderij de kerntaak is van de stad. De kerntaak is van de stad.
Dus mijn vraag, mijnheer de schepen, wat vindt u van het unanieme standpunt in de Wilrijkse districtsraad van december 2013, dat nu uitdrukkelijk is bevestigd geworden, en aangevuld met de stelling dat de kinderboerderij een kerntaak van de stad moet zijn? Want dat is, de logische conclusie luidt daaruit dat we dan terug gaan naar een schitterende publieke uitbating van dit educatief en ecologisch project zoals ten tijde van boer Karl.
En wat is de huidige stand van zaken nu? Dank u.
Freya Piryns, Groen:
Dank u, collega’s.
Mijnheer de Burgemeester, het was u daarstraks inderdaad ook al opgevallen dat we uitzonderlijk veel bezoek hebben vandaag op onze publieksbanken, en ze hebben het lang volgehouden ook. En ik denk dat dit is omdat we het vanavond over iets hebben wat hen terecht zeer nauw aan het hart ligt.
Inderdaad, de voormalige kinderboerderij van de stad. En onze voormalige kinderboer, Karl Van den Brande, is met heel wat van zijn vroegere vrijwilligers collega’s naar hier gekomen om te komen kijken of ik en ook collega Van Duppen
er in slagen om datgene te doen wat hij zelf als districtsraadslid vorige maand in de districtsraad van Wilrijk in is geslaagd. Met name om alle neuzen in deze raad in dezelfde richting te krijgen over wat er nu moet gebeuren nadat nu de erfpachtovereenkomst met Greenmarx wordt beëindigd.
Collega’s, 30 jaar lang hebben de mensen die boven staan te kijken gebouwd aan een inderdaad fantastische plek waar jaarlijks meer dan 35.000 mensen kwamen, waar kinderen leerden waar ons voedsel vandaan kwam, waar je geiten kon melken, waar je brood kon bakken, waar je stallen kon kuisen, konijntjes aaien, in de moestuin helpen en zo veel meer dingen.
Vandaag staat de kinderboerderij zoals we weten er helaas verwaarloosd bij, de dieren zijn weg, de dieren van vroeger zijn weg en de velden zijn verwoest.
Wij hebben er hier inderdaad al een aantal keer over gepraat en gedebatteerd collega’s, en de bevoegde schepen wijst dan steeds op het feit dat de stad gaat voor die nieuwe invulling en dat er 4 slagwoorden, kernwoorden bij of van toepassing moeten zijn. Het gaat over een sociale, educatieve, en ecologische, én economische functie die moeten worden gevrijwaard.
Maar tot op heden blijft dat eigenlijk altijd relatief vaag. Wat bedoelt men daar nu eigenlijk mee? In ieder geval is het niet denk ik, denk dat we het daar 100% over eens zijn en dat dit hier ook al uitgesproken is, in ieder geval is het niet wat we gezien hebben in de werking in de afgelopen jaren. En ik denk dat het feit dat het zo is misgelopen, dat dit een groot stuk ligt aan de vaagheid van de doelstellingen enerzijds en aan de vorm met name die erfpacht zonder duidelijke contractueel vastgelegde verbintenissen anderzijds.
Collega’s, schepen, in de districtsraad in Wilrijk is inderdaad na een sterk pleidooi van boer Karl, doorspekt met heel wat levendige getuigenissen en verhalen, is men er unaniem over alle partijgrenzen heen van overtuigd geraakt dat het veel concreter moet. Ze hebben unaniem gewezen op in de eerste plaats sociale functie van de voormalige kinderboerderij. En zij vragen eigenlijk om terug te gaan naar het oude concept.
Ze hebben daarbij reeds een aantal concrete uitganspunten in 2013 vooropgesteld, ze hebben die vorige maand terug bevestigd, collega van Duppen heeft ze al geciteerd en voorgelezen, ik hoef dat niet opnieuw te doen.
De Wilrijkse districtsraad van 11 januari 2018 heeft er opnieuw over gedebatteerd en zij hebben het inderdaad aangevuld met: de kinderboerderij is een kerntaak van de overheid.
De vragen vandaag dan ook zijn duidelijk en relatief simpel. Ten eerste de vraag of u het eens bent met dit unanieme advies van uw collega’s in Wilrijk, dat al dateert van december 2013? Of u het eens bent met de aanvulling dat dit een kerntaak van de overheid en dus van onze stad is? En tot slot: wat is de huidige stand van zaken, wat zijn de concrete plannen onertussen?
Bart De Wever, Voorzitter, N-VA:
Dat was het vanuit de raad? Ja?
Schepen Fons Duchateau, N-VA:
Dank u wel.
Collega’s, sinds maart 2015 was er een overeenkomst met Greenmarx BVBA om de voormalige kinderboerderij van Wilrijk te laten evolueren tot een echte stadsboerderij gestoeld op die 4 pijlers die een aantal collega’s inderdaad al naar voor gehaald hebben, een educatief luik, een sociaal luik, een ecologisch luik, maar ook een economische invulling.
Wat de huidige timing is? Zoals jullie weten hebben we op de gemeenteraad van november beslist om de erfpachtovereenkomst te beëindigen.
We hebben nog steeds vertrouwen in de educatieve, sociale, ecologisch en economische invulling van de site. Het concept van de erfpachter werd echter nooit uitgevoerd waardoor de stad genoodzaakt was om de erfpachtovereenkomst te beëindigen. De juridische afwikkeling van dit proces loopt vandaag nog en moet volledig beslecht worden. Ik wens nogmaals te benadrukken dat wij als stad nog steeds vertrouwen hebben in de invulling op basis van die 4 pijlers van die site. Dat de huidige erfpachthouder het beloofde concept niet uitvoert, verandert niets aan het potentieel dat dit terrein biedt voor een werking rond deze pijlers.
Uit contacten met het veld blijkt dat er inderdaad nog steeds een grote interesse leeft vanuit de samenleving om de boerderij binnen dit concept uit te baten, en het lijkt me dan ook logisch dat we in deze ook de kans moeten geven aan de verbeelding en het ondernemerschap van mensen, dat de som tot betere resultaten kan leiden dan van bovenaf opgelegde regels.
De districtsraad van Wilrijk heeft inderdaad in een unaniem advies een aantal zaken gevraagd met betrekking tot de uitbating van de site en deze zaken vallen bijna allemaal onder de 4 pijlers zoals we die hebben voorzien in het bestek. Dus we zien weinig problemen om die te honoreren. Misschien met uitzondering van de dier-o-theek, die vanuit het standpunt van dierenwelzijn misschien niet ideaal is. We zijn ons zeker bewust van het grote belang van de site voor het district en plegen regelmatig overleg.
Zoals ik zei, de procedure is nog lopende en de BVBA Greenmarx heeft de site nog niet verlaten. Dat belet ons echter niet om al het nodige werk te maken van de voorbereiding voor een nieuwe oproep, die inderdaad gestoeld blijft op die 4 pijlers.
Uiteraard zal de stad de site onderhouden in de periode tussen beide invullingen en kijken hoe aan de bezorgdheden van het district Wilrijk, die voor alle duidelijkheid ook onze bezorgdheden zijn, tegemoet kan gekomen worden.
Prioritair voor ons is natuurlijk het welzijn van de dieren. We zullen er uiteraard nauw op toezien dat ze met het nodige respect behandeld worden en indien nodig ingrijpen. Dit doen we in samenspraak en samenwerking met inspectie Dierenwelzijn Vlaanderen.
Dank u wel.
Dirk Van Duppen, PVDA:
Dank je voor het antwoord.
Ik had gehoopt dat deze zoveelste negatieve ervaring van commercialisering van kerntaken van de stad tot een zekere voortschrijdend inzicht zou leiden. Dat is niet bij het stadsbestuur, dat is wel bij de Wilrijkse districtsraad die unaniem bevestigd heeft dat eigenlijk die kinderboerderij een kerntaak is van de overheid. Want het was al in de sterren geschreven dat én een ecologische boerderij én een mooi project voor scholen én recreatie voor jonge gezinnen én de zorg voor kwetsbare groepen niet in een businessmodel kan gegoten worden. Er is een contradictie tussen die 3 eerste eigenschappen of doelstellingen en iets commercieel rendabel maken.
Daarom is het ook de kerntaak van de overheid. En toen op die gemeenteraad van 26 mei 2015 over die commercialisering van die stedelijke kinderboerderij, wij hebben om die reden toen al, inderdaad als enigste partij, tegengestemd. En nadien zijn we meerdere keren op die evolutie doorgegaan. Het belang overstijgt zelfs die discussie over de kinderboerderij, want zorg verstrekken aan mensen met een beperking of een pedagogisch project voor kinderen, dat zijn taken van de overheid. En daarom moet de stad die kinderboerderij weer zelf in eigen handen nemen zoals dat vroeger was. Je mag zo’n project niet aan de commerce overlaten. Onze stad is niet te koop, dat moet de boodschap zijn.
Freya Piryns, Groen:
Dank u wel.
Collega’s, schepen, u gaat mij zeker niet altijd of in elk dossier horen zeggen dat het vroeger beter was. Dat is niet altijd zo, dingen kunnen zeker ten goede veranderen. Maar ik denk dat het in dit geval in ieder geval zeker wel zo was.
Ik ben ook niet iemand die economische activiteit per definitie verwerpt. In tegendeel, ik geloof bovendien rotsvast dat ecologisch ondernemen, dat dit de toekomst is en dat dit ook economisch zo zal blijken. Daar zijn we het allemaal over eens. Maar wanneer je de sociale en de educatieve werking van die kinderboerderij of van die stadsboerderij au serieux wil nemen en als je alles wat daar gebeurde en waar we allemaal hier samen over zeggen dat we dat zo broodnodig vinden in een stad. Dat kinderen kunnen zien waar het eten vandaan komt, dat kinderen met die dieren aan de gang kunnen, aan het werk kunnen, en dat daar ook plaats is voor vrijwilligerswerking en dat sociaal zwakkeren daar terecht kunnen. Dan denk ik wel inderdaad dat de stadsboerderij in eigen beheer moet gehouden worden of de kinderboerderij in eigen beheer moet gehouden worden.
Ik vind het jammer dat u blijft doorgaan op de gekozen weg van vorige keer. Ik denk dat die echt heel duidelijk bewezen heeft niet te werken. Ik wil dat niet alleen maar, die schuld daarvoor, in de schoenen van één iemand schuiven, en ik denk dat dit ook lag, zoals ik daarstraks gezegd heb, de gekozen vorm en het feit dat er te weinig concrete afspraken gemaakt werden. Ik roep u op om toch minstens daar naar te kijken en te zorgen dat dit debacle niet kan herhaald worden. En ondertussen zelf middelen vrij te maken om daar terug een werking op te starten.
Ik geef u nog mee, collega’s, dat Groen Wilrijk vanavond rond een uur of zes een petitie heeft gelanceerd om de oorspronkelijke invulling van de kinderboerderij terug naar voren te schuiven en dat op een mum van tijd die al 400 keer ondertekend werd. Ik denk dat dit bewijst dat het leeft in deze stad en dat heel wat mensen terug willen naar die plek en willen zowel vanuit scholen maar ook vanuit individuele werking daar terug terecht willen kunnen. Ik hoop dat u daar toch nog eens bij stilstaat en daar toch mee aan de slag gaat.
Dirk Rochtus, N-VA:
Dank u, voorzitter.
Ik mag mijn wederwoord kort benutten. Collega Piryns, ik stelde vast dat u in uw interpellatie toch wel op vanalles aandringt maar dat u ditmaal niet de moed heeft om daar dan een motie aan te koppelen.
Dat verrast mij enigszins. Ik neem daar akte van.
Verder zou ik graag de schepen kort danken voor de verstrekte antwoorden. Om het hoofd verder koel te houden de komende dagen, weken en maanden. Om het geregeld overleg dat u heeft, schepen, met het district Wilrijk, om dat verder te onderhouden om voorspoedig tot een gedragen oplossing te komen. En tot slot om binnen de marges die u wettelijk zijn toegelaten te doen wat u kan, waarbij ik denk inderdaad aan het handhaven van de openbare veiligheid, zo nodig, en waarbij ik natuurlijk ook denk aan het welzijn van de dieren.
Ik dank u wel.
Gemeenteraad d.d. 27 november 2017
Stadsboerderij. Ontbinding erfpachtovereenkomst.
Dirk Rochtus, N-VA:
Dank u, voorzitter.
Collega’s, ik ben vandaag een beetje ziekjes, maar ik zal toch proberen u het standpunt van mijn fractie op verstaanbare wijze kenbaar te maken.
Collega’s, ondertussen hebben wij, de raad dus, ons inzicht kunnen verschaffen in sedert maart 2015 de oplopende grieven die vandaag aanleiding geven tot de beslissing van de gemeenteraad om de onderhandse erfpacht eenzijdig op te zeggen.
Collega’s, na vorige week op commissie de toelichting van de schepen en waarna het in principe volstaat ter plaatse af te stappen en u van de situatie te vergewissen. En dan, collega’s, dan behoeft het niet langer welk betoog dan ook als zou de huidige erfpachter een heilig boontje zijn, quod non dus.
Beste schepen, ik richt mij tot u. Als fractie begrijpen wij dat u de beslissing die vandaag voorligt niet lichtzinnig aan deze raad kon voorleggen. Dat er de voorbije twee jaar door u en uw kabinet, de administratie en de diverse actoren, waaronder ook op districtsniveau, dat moet ik toch ook onderlijnen, voor en achter de schermen hard is gewerkt.
Hard is gewerkt om de juiste invulling te geven aan wat het college voor ogen had met een site waaraan belang wordt gehecht. Jawel collega’s, aan die site wordt zeer groot belang gehecht. Door de Antwerpenaar en zeker ook door de Wilrijkenaar, waaronder mijzelf. En ik herhaal dus, collega’s, men heeft getracht om de juiste invulling te geven, men heeft alles daarop ingezet, om een stadsboerderij te realiseren, de zogenaamde korte keten stadslandbouw, met oog voor de vooraf vastgelegde ecologische, sociale, educatieve en economische criteria, met respect voor dierenwelzijn.
Collega’s, vandaag is er evenwel op grond van de herhaalde tekortkomingen, door de schepen vorige week uitvoerig op de commissie toegelicht, sprake van een vertrouwensbreuk tussen stad en erfpachthouder.
Beste collega’s, in 2015 stemden alle fracties, met uitzondering van de PVDA, vóór het besluit om de op dat ogenblik bestaande kinderboerderij om te vormen tot een hedendaagse stadboerderij.
Er is vandaag, ruim twee jaar later, geen enkele reden tot het voeren van een intentieproces. Want dat is wat hier vandaag gebeurd, en ook vorige week op commissie, en op commissies daar aan voorafgegaan. Een intentieproces in de trend van: “Hoe is het zo ver kunnen komen?”.
Aldus collega Piryns en collega Van Duppen vorige week nog op commissie en vandaag opnieuw. En dan volledigheidshalve in het rijtje te vermelden, onze collega Heylen op commissie: “Is de schepen niet wat laat in beeld gekomen?”.
Collega’s, het betreft hier een erfpacht en geen huurovereenkomst van korte duur. Ik zou u dan ook willen vragen uw verontwaardiging in die zin te willen uitdrukken.
Aan de PVDA fractie wil ik graag herhalen dat voor ons economische winstgevende activiteiten niet automatisch slecht zijn. Om diezelfde reden zal de motie van de PVDA fractie door ons worden afgewezen en wat betreft de motie van Groen, een motie van wantrouwen, die suggestief is en geen meerwaarde heeft, ook die zullen wij afkeuren.
Aan alle fracties in dit halfrond: het valt te betreuren dat het mislukken van één invulling geschiedde, maar dat betekent nog niet dat de achterliggende visie voor het realiseren van een stadboerderij, dat die visie fout is.
Collega’s, ik mag jullie dan ook namens de N-VA fractie vragen om de moeilijke beslissing van schepen Nabilla Ait Daoud om de erfpacht te verbreken, om die te steunen, én om de schepen jullie vertrouwen te schenken opdat een nieuwe invulling die aandacht heeft voor de vier componenten van de vorige aanbesteding, ik hoef ze u niet te herhalen, dat die zal slagen.
En tot slot, beste schepen, richt ik mij speciaal tot u, wij als Wilrijkenaars onder mekaar, wil ik er graag in geloven dat u uiteindelijk een toegankelijke stadsboerderij zal realiseren, het Geitendisctrict waardig, u weet wat ik bedoel.