dossier
250011
aanmaakdatum
29/12/2014

naam
Wereld Haven en Maritiem Museum (WHAMM!)

beschrijving

type
datum

Informatieve vraag / antwoord op raadscommissie 15-3-2016

 

Dirk Rochtus, N-VA:

 

Op woensdag 10 februari las ik in een opiniestuk van Lex Moolenaar (GVA) dat u na het MAS en de RSL een hattrick wil scoren met uw museum voor maritiem erfgoed aan de oude droogdokken.

 

Het moet dus zijn dat u blijft geloven in de enorme kansen die een maritiem museum van wereldniveau Antwerpen te bieden heeft op het vlak van stadsontwikkeling, toerisme, economie en maatschappelijke en culturele ontwikkeling.

 

Terecht mijns inziens, zodat ik u hier de vraag stel naar de stand van zaken in dit dossier. Is er reeds een concreet museumconcept uitgewerkt? Zijn er al afspraken met Vlaanderen gemaakt voor het vervolgtraject sedert presentatie 5/5/2015, en voor verdeling van de kosten? Zo ook de vraag welke publieke en private spelers volgens u een rol van betekenis zullen hebben in de uiteindelijke realisatie van een WHaMM op het Droogdokkeneiland.

 

Schepen Philip Heylen

 

Over het museumconcept:

 

Op dit moment wordt er een programmatorisch masterplan opgesteld voor het maritiem museum op de droogdokkensite. Na de presentatie van de haalbaarheidsstudie vorig voorjaar, werd er bij de Vlaamse Overheid een conceptsubsidie aangevraagd voor dit stadsvernieuwingsproject. Vertrekkend vanuit de algemene richting en ambitie die de stad Antwerpen formuleerde voor het Droogdokkeneiland, gaat een multidisciplinair team op zoek naar een gelaagde toekomstvisie voor de droogokkensite. Dit programmatorisch masterplan houdt rekening met de huidige en toekomstige ontwikkelingen op de site, de erfgoedcollecties, bereikbaarheid en toegankelijkheid voor verschillende gebruikers en veiligheid. Programmatorisch wordt er gekeken naar relevante functies, acties, evenementen, naar betekenisvolle partnerschappen en naar publieksbetrokkenheid.

 

Voor het museumconcept werden alvast de volgende krijtlijnen uitgezet:

 

De culturele en maatschappelijke visie

Het doel is om een breed museum te realiseren met een divers cultureel, maritiem en sociaal-economisch programma.

Op de erfgoedsite werken verschillende actoren samen: culturele partners (musea, kunstenaars), organisaties uit het watererfgoedveld, onderwijs, sociale economie, horeca en privéeigenaars van maritiem erfgoed. De synergie tussen deze partners resulteert in een breed en gedragen programma dat het strikt museale ver overschrijdt.

Het programma voor de site gaat uit van een concept van graduele musealisering. In en om de museumgebouwen is er een hoge graad van musealisering, met aangepaste klimaatregeling – onder meer voor de kwetsbare Doelse kogge-, belichting, toelichting en publieksbegeleiding. Naarmate men noordelijker gaat, neemt de museale omkadering af en komt de oorspronkelijke functie en de eigenheid van de site meer op de voorgrond met actieve scheepsherstelling. De toegankelijkheid van de site zal via verschillende pistes verlopen, van voor iedereen toegankelijke wegen tot avontuurlijke parcours.

 

Museum in beweging

De aard van de grote collectiestukken – echte schepen- vraagt om een flexibel gebruik

van de site en museumgebouwen. De gefaseerde werken aan de reconstructie van de kogge en de restauratie van museumschepen lopen samen met de gefaseerde ingebruikname van de lokalen en droogdokken. Bij ieder bezoek zal het museum er anders uitzien. Voor de collectie vaartuigen zal een waardenstelling gebeuren op basis van internationale standaarden en stakeholdermanagement, waaruit een prioriteitenlijst zal voortvloeien voor restauratie en ontsluiting van de schepen, en aanbevelingen voor collectiemobiliteit.

 

Positionering ten opzichte van MAS en RSL

Het Maritiem Museum bouwt verder op de culturele Zuid-Noord-as op het Eilandje, die al door het MAS en het Red Star Line Museum gemarkeerd wordt. Zowel inhoudelijk als qua beleving, is het nieuwe museum complementair. Er zijn verschillende raakvlakken en aansluitingen, maar er is geen overlapping.

Zowel het MAS, het Red Star Line Museum en het nieuwe maritiem museum maken gebruik van de maritieme objecten uit de Collectie Antwerpen. Het grootste deel daarvan was tussen 1952 en 2008 samengebracht in het Nationaal Scheepvaartmuseum in het Steen, maar kon door de gebrekkige infrastructuur nooit op een publieksvriendelijke manier ingezet worden.

In het MAS wordt een ruime selectie uit deze collectie getoond in de vaste presentatie op de zesde verdieping “Wereldhaven. Over handel en scheepvaart”. Het MAS vertelt contactverhalen tussen stad en wereld. De haven speelt een essentiële rol als draaischijf in dit verhaal. De tentoonstelling toont hoe de haven en de scheepvaart zich ontwikkelden binnen een wereldbeeld dat uitzoomt van een regionale middeleeuwse haven tot een main port in de geglobaliseerde wereld van vandaag. Het is een gelaagd verhaal waarvoor onder meer 100 scheepsmodellen uit de Collectie Antwerpen werden geselecteerd.

 

In het Red Star Line Museum vormt de kleine maar kwalitatieve Red Star Line-collectie van de stad een basis waarop een heel eigen verhaal gebouwd is, door toevoeging van privécollecties, nieuwe schenkingen en doorgedreven research. Het Red Star Line Museum brengt een vergeten geschiedenis tot leven op de plek waar het gebeurde. De verhalende scenografie is gericht op beleving en vertelt een universeel verhaal van mensen vanuit een perspectief van wie het meegemaakt heeft. De centrale vraag is: wat betekent deze geschiedenis vandaag?

 

Naast deze twee verhalen, bevatten de maritieme objecten in de collectie Antwerpen nog tal van mogelijkheden. Vanuit de watererfgoedsector werden al eerder vrijblijvende suggesties opgelijst (cf. E. Van Hooydonk, Antwerpen Internationaal Havenicoon, een visie op de identiteit van Antwerpen als havenstad, Leuven, 2008.). In een ruimer kader past het maritiem museum in het concept van het ‘maritiem lint’, een DNA-streng van watererfgoed die de identiteit van Antwerpen als havenstad onderstreept en die loopt langsheen de Scheldekaaien, met de collectie havenkranen en bijhorende treinwagons, de Boeienweide op Linkeroever, de wandelterrassen en hangars op de kaaien, het Margueriedok en het Loodswezen, de Red-Star-Line-meerpaal, langs twee gedempte en twee gemoderniseerde sluizen tot aan de Hogere Zeevaartschool en het begin van de moderne haven gemarkeerd door het nieuwe Havenhuis.

 

Over de afspraken met Vlaanderen:

Over de overdracht van de Doelse Kogge van de Vlaamse Overdracht aan de stad Antwerpen werden nog geen concrete afspraken gemaakt.

Over de partners:

Publieke partners: Stad Antwerpen, AGVespa, Vlaanderen, Europa

Private partners: De Vrienden van het Nationaal Scheepvaartmuseum vzw, Maritiem Museum Rotterdam, Hogere Zeevaartschool, Werkvormm









AFBEELDINGEN

BIJLAGEN