Informatieve vraag/antwoord op raadscommissie d.d. 15 oktober 2013
Voorzitter, Leen Verbist, Sp.a:
De informatieve vraag van de heer Rochtus, de Handelsbeurs.
Raadslid Dirk Rochtus, N-VA:
Dank u, Voorzitter, Schepen.
Mijn stelling is dat het erfgoed van Antwerpen, het echte erfgoed dan, dat dat in feite staat te verkommeren. Wat zeer jammer is.
Feit is dat de ‘Handelsbeurs’ aan de Borzestraat in Antwerpen tijdens de voorgaande legislaturen stiefmoederlijk werd behandeld en het gebouw zich hierdoor vandaag in een deerniswekkende toestand bevindt.
Het betreft één van de weinige historische gebouwen dat de storm van afbraken in de 20ste eeuw in Antwerpen heeft doorstaan, ook al is het gebouw in 1872 grotendeels in neogotische stijl gerenoveerd.
Het echte erfgoed van Antwerpen staat te verkommeren, zoals ook de ‘Oude Beurs’ aan de Hofstraat (zie de IV van gemeenteraadslid Maya Detiège).
Voor wat betreft de ‘Handelsbeurs’, en gelijk ook de ‘Schippersbeurs’ aan de Lange Nieuwstraat 14, verneemt de burger dat er een oplossing in de maak is, waarbij in de oude gebouwen de Marriottketen een vijfsterrenhotel zal openen.
Volgende vragen dringen zich op:
1.
Bestaat er een voor de hand liggende reden opdat dit dossier eindelijk in beweging komt?
2.
Over welke instrumenten beschikt de Stad Antwerpen enerzijds, de Vlaamse overheid anderzijds, om controle uit te oefenen op het concrete renovatieproject, meer bepaald opdat men de gebouwen renoveert en het hotel er zijn intrek in neemt met het nodige respect voor het historische karakter van het gebouw, dat reeds te lang werd verwaarloosd. Zo ook de vraag naar specifiek de hoedanigheid van de Stad Antwerpen wanneer zij in dit dossier tussenkomt.
Zal de koepelconstructie gevrijwaard blijven? Wat met de pagaddertoren die minstens sedert 2011 afbrokkelt … ?
3.
Graag wat meer duiding rond de rol en het mandaat van AG Vespa, alsmede betreft de overige partners aan tafel.
4.
Welke voorwaarden zijn bij een commerciële exploitatie voor u, en bij uitbreiding voor het Schepencollege, essentieel en niet onderhandelbaar? Zal de realisatie van dit project voor eenieder een vrije doorgang realiseren door het gebouw op de as Meir-Lange Nieuwstraat? Zal dit project ruimte voorzien voor het organiseren van evenementen, of is het gebouw alleen bestemd voor de ogen van de gasten van het vijfsterrenhotel?
5.
U wordt in de media geciteerd stellende dat aan de bouwvergunning de laatste hand wordt gelegd. Graag wat meer toelichting.
6.
Wat zal in dit dossier uw engagement als Schepen van ruimtelijke ordening en stadsontwikkeling zijn?
Raadslid Toon Wassenberg, Sp.a:
Ik heb een hele korte vraag. De grote doorbraak in het dossier blijkt onder andere een toelage te zijn die van minister Bourgeois zou komen uit de zogenaamde Erfgoedkluis. Omdat ik er zelf een tijdje heb rondgelopen, heb ik nog wel wat contacten lopen in Brussel en ik moet zeggen dat de communicatie errond, dat daar toch wel wat mensen uit de lucht vielen. Dus ik zou willen vragen: die toezegging van die 4 miljoen uit de Erfgoedkluis is dat er, staat dat op papier, is dat toegezegd, is dat beslist?
Raadslid Lisa Geets, N-VA:
Misschien dat het volgende maand duidelijk wordt, maar ik wou vragen, er zijn inderdaad subsidies van Vlaanderen, of ook de Stad Antwerpen daar mee investeert of daar ook een of andere subsidie aan toekent, maar misschien dat dat met de meerjarenplanning volgende maand nog ter sprake komt.
Schepen Rob Van de Velde, N-VA:
Het dossier kende recent een gunstige evolutie omdat Mopro Invest stukken bezorgde waaruit blijkt dat de financiering en exploitatie van het project wel haalbaar blijken. Deze stukken betreffen ondermeer een schrijven van P&V waaruit blijkt dat haar raad van bestuur zich positief heeft uitgesproken over het investeringsdossier betreffende de Handelsbeurs. Dus bij deze denk ik al een groot stuk antwoord op uw vraag.
Betreffende de Handelsbeurs van de op 14 juni 2013 opgerichte Erfgoedkluis is natuurlijk, het is zo, de Erfgoedkluis is een aparte nv, met een apart beslissingskader, en het is inderdaad zo dat een aantal formele beslissingen nog genomen zullen worden.
De andere investeerders zijn een aannemer en privé-investering.
Erfgoedkluis levert ook een inhoudelijke bijdrage. In de bindende offerte werden voorwaarden opgenomen zoals overeenkomst met Marriot, indienen van de aanvraag stedenbouwkundige vergunning, erfgoedkluis enz.
In de voorbereidingen is gestipuleerd dat de P&V en Erfgoedkluis mee zal deelnemen in de raad van bestuur en daarin zal vertegenwoordigd worden. Op die manier zal controle kunnen uitgevoerd worden. Lees goed, of luister goed, in de voorbereidingen is voorzien dat.
AG Vespa zal via de overeenkomst houdende de verkoop van de Lange Nieuwstraat 20-24 en het in erfpacht geven van het beursgebouw, controle kunnen uitoefenen.
In deze overeenkomst is bijvoorbeeld voorzien in een stuurgroep die de projectontwikkeling begeleidt, daarnaast zijn er bindende termijnen voorzien en sancties bij de niet-naleving. In de stuurgroep zitten ondermeer de Stadsbouwmeester, vertegenwoordigers van de dienst Stedenbouwkundige vergunningen, Monumentenzorg, AG Vespa en anderen. Ook Onroerend erfgoed is bijvoorbeeld hierin vertegenwoordigd.
Daarnaast volgt het dossier zijn weg via de gebruikelijke kanalen en wordt het aan de dienst Vergunningen van de stad, brandweer, Onroerend erfgoed, Welstandscommissie en zo verder voorgelegd vooraleer de aanvraag van stedenbouwkundige vergunning wordt ingediend.
En daar is het ook zo, het is ook logisch dat enkele van die elementen een soort van onderlinge band hebben in het beslissingsproces. Het is ook logisch dat het één moet voldaan zijn vooraleer het andere kan beginnen enzovoort. Dus wat dat betreft, die steenbouwkundige vergunning is een belangrijk element in de finalisering van de voorwaarden en dus dat moet nog gerealiseerd worden. Maar het is wel zo dat alle elementen, de puzzel is vandaag compleet.
De plannen voor de Handels- en Schipperbeurs gaan uit van behoud en renovatie.
Op uw derde vraag, mijnheer Rochtus, op 4 september 2002 kreeg de dienst Patrimonium van de stad de opdracht om de eigendommen Lange Nieuwstraat 20-24 te verkopen en hieraan de restauratie van de Handels- en Schippersbeurs te koppelen.
Bij de oprichting van AG Vespa in 2003, dus we zijn ondertussen een jaar of 11 à 10 terug, nam AG Vespa dit dossier van de dienst Patrimonium over. AG Vespa organiseerde voor de stad een oproep, voerde de onderhandelingen die resulteerden in een overeenkomst en volgde het dossier op. Sinds 21 mei 2010 is AG Vespa eigenaar van de Lange Nieuwstraat 20-24 en heet het beursgebouw sinds 10 september 2010 in erfpacht. De eigendommen zijn financieel patrimonium.
Partners in dit dossier zijn Mopro Invest, Marriot, Luc van Milders en AH, de exploitant van beide beurzen.
Op uw vierde vraag. De Handelsbeurs wordt een publieke doorgangs- en ontmoetingsruimte voor de passanten in de omliggende straten en zal toegankelijk zijn via de 4 historische ingangen. Het gelijkvloers zal als stadsplein ruimte bieden voor allerlei of allerhande evenementen die publiek aantrekkend zijn zoals bijvoorbeeld modeshows, tentoonstellingen, culturele activiteiten, beurzen, markten en zo verder.
De exploitant van het beursgebouw engageert zich om het publieke karakter van de Handelsbeurs te respecteren en dankzij de invulling en programmatie verder te stimuleren.
In de overeenkomst betreffende de verkoop van de Lange Nieuwstraat 20-24 en het in erfpacht geven van het beursgebouw werden de nodige bepalingen opgenomen om deze invulling als publieke doorgangs- en ontmoetingsruimte ook te garanderen.
Het is ook wel belangrijk dat een dergelijk pand, een dergelijk patrimonium, dat dat nog steeds publiek toegepast wordt, gebruikt en dat dat, zeker in deze, niet uitsluitend privé wordt aangewend.
De aanvraag, en dat is trouwens geen zekerheid voor alle erfgoed, en dat zullen we zien in de toekomst, er zijn nog een aantal andere gebouwen waar misschien de beslissing best is van ze privé of privaat qua toepassing te gaan verder ontwikkelen, om er voor te zorgen dat je onderhoud, en dat je de instandhouding, dat je die kan voorzien. Het is niet altijd zo dat je dat als overheid kunt blijven dragen. Dat is de reden waarom er een aantal van deze panden in erbarmelijke toestand zich bevinden.
De aanvraag van de stedenbouwkundige vergunning voor het beursgebouw is in voorbereiding. De voorbespreking met de dienst Stedenbouwkundige vergunningen, de brandweer en Onroerend erfgoed vonden reeds plaats. Vrijdag wordt het dossier besproken op de stuurgroep en de welstandscommissie. Er wordt naar gestreefd om de aanvraag van stedenbouwkundige vergunning dit jaar in te dienen, zodat de werken aan het beursgebouw op zo kort mogelijke tijd kunnen starten.
Wat betreft, er zijn, om op uw vragen te beantwoorden mevrouw Geets, er zijn een aantal, en ik citeer nu uit het hoofd, subsidies die door Vlaanderen werden toegekend op verschillende momenten, die trouwens allemaal vervallen in 2014. Het gaat in totaal om ongeveer 1,1 miljoen. Er zijn voor zover ik weet, geen subsidies vanuit de stad in het verleden voorzien en zullen dat ook niet worden in de toekomst.